Strona główna

Klasy wzmacniaczy

Wyróżniamy kilka klas wzmacniaczy audio:
1. A - wzmacniacze, w których cały sygnał wzmacnia jedna lampa lub tranzystor, pracujące w płaskiej części swojej charakterystyki. Sprawność wzmacniacza jest rzędu 10-25%
2. B - wzmacniacze przeciwsobne, w których pół sygnału wzmacnia jedna lampa lub tranzystor, pracujące w płaskiej części swojej charakterystyki, a drugie pół druga. Sprawność wzmacniacza jest rzędu 78%. Największe zniekształcenia występują przy przejściu sygnału przez 0, dlatego tak klasa częściej jest stosowana w sprzęcie estradowym niż w w HiFi.
3. AA - Jest to sposób budowy wzmacniacza "dwa w jednym", czyli dobrej jakości wzmacniacz małej mocy, pracujący w klasie A, i drugi, który pracuje w klasie B, o większej mocy. Oba wzmacniacze są połączone specjalnym mostkiem tak, aby przy małych sygnałach pracował ten o mniejszej mocy, przy większym zaś sygnale płynnie włączany jest drugi, mocniejszy. Wzmacniacze takie mają niskie zniekształcenia nieliniowe i bardzo małe przesunięcia fazowe. Wzmacniacze takie propaguje m.in. Technics. Jest to bardziej klasa marketingowa, niemająca wiele wspólnego z tradycyjnym podziałem wzmacniaczy na klasy.
4. AB - wzmacniacze przeciwsobne, w których część sygnału wzmacnia jedna lampa lub tranzystor, pracujące nie tylko w płaskiej części swojej charakterystyki. Sprawność wzmacniacza jest rzędu 50-75%
5. C - wzmacniacz wykorzystuje się całą szerokość charakterystyki, także tą nieliniową. Wzmacniacze takie dają dużą moc. Nie używane powszechnie w technice audio ze względu na wysokie zniekształcenia
6. D - wzmacniacze impulsowe używane w technice audio o wysokiej sprawności energetycznej, często nazywane wzmacniaczami cyfrowymi. Sprawność wzmacniacza wynosi 90-95%.
7. E, F, S - wzmacniacze rezonansowe nie używane powszechnie w technice audio.
8. H - wzmacniacze, w których pół sygnału wzmacniają dwa tranzystory, jeden niski sygnał od 0 do 1/2 napięcia, drugi od 1/2 do pełnej wartości napięcia. Analogicznie dwa tranzystory wzmacniają drugą połówkę sygnału. Zwiększa to sprawność i zmniejsza wydzielanie ciepła przez wzmacniacz.
9. T - jak Tripath - Są to wzmacniacze impulsowe, podobnie jak w klasie D. Stopień wyjściowy, zwierający tranzystory MOSFET, jest również sterowany przebiegiem prostokątnym. W odróżnieniu od klasy D, częstotliwość impulsów nie jest stała i zmienia się w granicach 50 kHz - 1,5 MHz. Bardzo skomplikowane są stopnie sterujące. Częstotliwość i wypełnienie są wyznaczane przez rozbudowane cyfrowe układy elektroniczne, według bardzo skomplikowanych algorytmów. Jedną z przyczyn występowania zniekształceń we wzmacniaczach klasy D jest niedoskonałość i rozrzut parametrów wyjściowych tranzystorów MOFSET. Sterownik wzmacniacza klasy T jest układem samo uczącym się, gdzie wszystkie parametry elementów są odczytywane a wszelkie niedoskonałości odpowiednio kompensowane. Przy zastosowaniu tak zaawansowanej obróbki cyfrowej, wzmacniacze tej klasy mają lepszą liniowość, mniejszy poziom szumów własnych i szerszy zakres dynamiki. Charakterystyka przenoszenia jest bardziej płaska i liniowa, a zakłócenia elektromagnetyczne
generowane przez układ są minimalne. Udaje się uzyskać współczynnik zniekształceń THD+N poniżej 0,08%, a współczynnik zniekształceń intermodulacyjnych IMD poniżej 0,04%. Przy olbrzymich mocach uzyskiwanych przez taki wzmacniacz parametry te stawiają wzmacniacz tej klasy na równi z bardzo dobrymi wzmacniaczami klas A i AB. Sprawność energetyczna wynosi 80 - 92 %.